Ay’ın Güney Kutbuna Yolculuk
Çin’in 2028 yılında gerçekleştirmeyi planladığı Chang’e 8 misyonun hedefi, Güneş’in hiçbir zaman tamamen batmadığı, kalıcı gölgelerin bulunduğu ve büyük olasılıkla buz barındıran Ay’ın Güney Kutbu olacak. Türkiye de bu misyona CHERI adı verilen iki adet mikro gezginle katılacak.
Chang’e 8 Misyonu Nedir?
Chang'e 8, Ay’da kalıcı bir üs kurmak için gerekli teknolojileri test etmek amacıyla tasarlanan bir robotik görevdir. Bir iniş aracı, bir keşif aracı ve bir inşaat robotundan oluşan bu misyonla 2030’lu yıllarda inşa edilmesi planlanan Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu’nun temellerine yönelik ilk adımların atılması planlanıyor. Misyon’un 2028’de başlaması bekleniyor.
Chang'e 7’nin devamı niteliğinde olan bu görevde Ay'ın Güney Kutbu’na inilecek ve bölgesinin fiziksel yapısı daha detaylı incelenecek. Ayrıca Ay toprağı kullanılarak 3 boyutlu baskıyla yapı malzemeleri üretme gibi deneysel görevler gerçekleştirilecek.
Bu kapsamda Çinli ticari uydu şirketi Starvision Aerospace Group Limited, Zhejiang Üniversitesi ve ODTÜ iş birliği ile iki adet, her biri 5 kilogramlık mikro robot geliştiriliyor. Böylece Türkiye, bu alanda Ay’a iki keşif robotu gönderen ülkeler arasında yer alacak.
Neden Ay? Neden Güney Kutbu?
Ay, uzay görevleri için stratejik bir geçiş noktasıdır. Dünya’dan uzaya araç göndermek, atmosferin direnci ve yerçekimi nedeniyle yüksek enerji maliyeti getirir. Oysa Ay, düşük yerçekimi sayesinde derin uzay görevleri için bir “uzay istasyonu” görevi görebilir.
Ay’ın güney kutbu ise daha da stratejik bir bölgedir. NASA’nın Lunar Reconnaissance Orbiter aracı, Ay’ın güney kutbuna yakın kraterlerde donmuş su olabileceğine dair kanıtlar buldu. Bu bölgelerdeki sıcaklık değerleri buzun kalıcı olmasına olanak sağlayacak kadar düşük. Bu durum orada gerçekten buz bulunabileceği anlamına geliyor. Suyun varlığı ise hem yaşam hem de yakıt üretimi için sürdürülebilir altyapı kurulabileceği fikrini güçlendiriyor. Bu nedenle bilim insanlarının bu bölgeye ilgisi her geçen gün artıyor.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin de katkı sunduğu CHERI projesi, Türkiye’nin uzay araştırmalarında geldiği noktayı gösteren önemli bir adım. Bu araçlarla elde edilecek veriler, sadece Ay’a değil, uzayın derinliklerine uzanan keşiflerde de Türkiye’nin söz sahibi olmasına katkıda bulunacak.
