Ülkemizin Aktif Yapay Uydularını Tanıyalım
Ülkemizin 5’i haberleşme, 3’ü yer gözlem ve keşif uyduları olmak üzere uzayda toplam 8 aktif uydusu bulunuyor.
Uzay teknolojileri alanındaki çalışmaları hızlanan ülkemizin uzay serüveni 1994’te Türksat 1A uydusu ile başladı ve hâlihazırda 5’i haberleşme, 3’ü yer gözlem ve keşif uyduları olmak üzere toplam 8 aktif uydumuz bulunuyor. Türksat 3A, Türksat 4A, Türksat 4B, Türksat 5A ve Türksat 5B uyduları ülkemizin haberleşme ihtiyaçlarını karşılarken Göktürk-1, Göktürk-2 ve İMECE uyduları yer gözlem ve keşif amacıyla kullanılıyor.
Göktürk-2:18 Aralık 2012’de Çin’deki Jiuquan Fırlatma Üssü’nden uzaya fırlatılan Göktürk-2, TÜBİTAK Uzay, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ) ve Millî Savunma Bakanlığı iş birliğiyle geliştirilen ilk yüksek çözünürlüklü keşif ve gözlem uydusudur. Uydunun görev bilgisayarı ve görev yazılımı Türkiye’deki mühendisler tarafından üretildi. Dünya’nın herhangi bir noktasından görüntü alabilen Göktürk-2, TSK ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının uydu görüntü ihtiyaçlarını karşılıyor.
Göktürk-1: 5 Aralık 2016’da Fransız Guyanası’ndan uzaya fırlatılan Göktürk-1 uydusu, yüksek çözünürlüklü optik uzaktan algılama ve yer gözlem uydusudur. Dünya’nın her yerinden hem sivil hem de askeri istihbarat amaçlı görüntüler elde edilmesine imkân sağlar. Göktürk-1, TUSAŞ ve Aselsan’ın teknoloji girdisi ile İtalyan uzay hizmeti şirketi Telespazio tarafından Millî Savunma Bakanlığı için tasarlandı. Yerden yaklaşık 681 km yükseklikte güneşe eş zamanlı yörüngede hareket eden Göktürk-1, Dünya çevresinde bir turunu yaklaşık 90 dakikada tamamlıyor. Göktürk-1 uydusu yılda 60 binden fazla görüntü sağlıyor.
İMECE: TÜBİTAK Uzay tarafında yerli ve milli olarak tasarlanıp geliştirilen uydumuz 15 Nisan 2023’te ABD’deki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden, Falcon 9 roketiyle uzaya fırlatıldı. Proje kapsamında ülkemizde ilk defa uzay uyumlu elektro-optik kamera tasarlandı, geliştirildi ve üretildi. Böylece, Türkiye yer gözlem uydu görüntüsü tedarik eder konumdan kendi kamerasını üretecek hatta ihraç edecek duruma gelmiş oldu. Bu zamana kadar uzay teknolojileri alanında Türkiye sınırları içerisinde üretilmiş en gelişmiş uydu olan İMECE, 680 km irtifada güneşe eş zamanlı yörüngede görev yapıyor ve dünyanın her yerinden görüntü alarak ülkemizin yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsü ihtiyacını karşılıyor.
Türksat 3A: 13 Haziran 2008’de Fransız Guyanası’ndan Ariane 5 roketiyle uzaya fırlatıldı. Görev süresinin 20 yıl olması planlanan Türksat 3A haberleşme uydusu sayesinde televizyon yayıncılığı, internet, ses ve veri aktarımı daha hızlı ve güvenli oldu. Uydu, Türkiye başta olmak üzere tüm Avrupa, Kuzey Afrika ve tüm Türki Cumhuriyetler ile Çin sınırına kadar uzanan bir kapsama alanına sahip. Türksat 3A uydusu, kapsama alanı içerisinde küçük çaplı çanak antenlerle doğrudan TV yayınlarının izlenmesini sağlıyor. 3110 kg’lık uydu, yerden yaklaşık 36.000 km yükseklikte 42° Doğu boylamı yörüngesinde dolanıyor.
Türksat 4A: 14 Şubat 2014’te Kazakistan’ın Baykonur Uzay Üssün’nden Proton roketiyle fırlatıldı. Görev süresinin 30 yıl olması planlanan uydu, Türkiye, Kuzey Afrika, Avrupa, Ortadoğu ve Asya ile Sahra Altı Afrika bölgelerini kapsıyor. 4900 kg’lık uydu, yerden yaklaşık 36.000 km yükseklikte 42° Doğu boylamı yörüngesinde dönüyor.
Türksat 4B: 16 Ekim 2015’te Kazakistan’ın Baykonur Uzay Üssün’nden Proton roketiyle uzaya fırlatıldı. Türksat 4B haberleşme uydusu Türkiye, Afrika, Avrupa, Ortadoğu ve Çin’in batısını içine alan Güney Batı Asya’yı kapsıyor. 3900 kg’lık uydu, 50° Doğu boylamı yörüngesinde dolanıyor. Türksat 4B ile birlikte 50° Doğu yörüngesinde ilk kez bir Türk uydusu işletilmeye başlandı. Bu uydu ile TV yayıncılığına ek olarak yüksek hızlı ve düşük maliyetli internet erişim hizmeti sağlanıyor.
Türksat 5A: 8 Ocak 2021’de ABD’nin Florida Eyaleti’ndeki Cape Canaveral Uzay Üssü’nden SpaceX firmasının Falcon 9 roketiyle uzaya fırlatıldı. Tamamen elektrikli itki sistemine sahip uydunun görev süresinin 15 yıl olması planlanıyor. Türkiye, Doğu, Batı ve Orta Doğu’yu, ayrıca Kuzey Afrika, Güney Afrika, Batı Afrika’yı kapsıyor. Yaklaşık 3500 kg’lık uydu, yerden yaklaşık 35.800 km yükseklikte 31° Doğu boylamı yörüngesinde dolanıyor. Türksat 5A, TV yayıncılığı ve uydu haberleşme alanlarında hizmet veriyor.
