Çoklu Evren Teorisi Bilimsel mi?
Bilimin temel taşlarından biri olan "Yanlışlanabilirlik" ilkesi, Karl Popper tarafından ortaya atılmıştır. Bir iddianın bilimsel sayılabilmesi için, onun yanlış olduğunu kanıtlayabilecek bir deney veya gözlemin tasarlanabilmesi gerekir. Çoklu Evren Teorisi'ne karşı çıkanların en güçlü argümanı da tam burada yatar: Eğer diğer evrenler bizim evrenimizle hiçbir şekilde etkileşime giremiyorsa ve onlara ulaşmamız mümkün değilse, onların varlığını nasıl test edebiliriz? Test edilemeyen bir şey "bilim" midir, yoksa sadece "matematiksel bir inanç" mıdır? Bu soru, fizik dünyasını ikiye bölmüş durumdadır.
Ancak, Çoklu Evren'i savunan bilim insanları (örneğin Max Tegmark veya Brian Greene), bu teorinin "keyfi bir uydurma" olmadığını, aksine halihazırda kabul görmüş bilimsel teorilerin matematiksel bir çıktısı olduğunu savunurlar. Örneğin, Kuantum Mekaniği'ni veya Kozmik Enflasyon teorisini bir kağıda yazdığınızda, denklemler size doğal olarak başka evrenlerin de olması gerektiğini söyler. Savunuculara göre, eğer bir teorinin (örneğin Enflasyon Teorisi) Dünya'da test edebildiğimiz kısımları doğru çıkıyorsa, aynı teorinin öngördüğü ancak test edemediğimiz "başka evrenler" kısmına da güvenmemiz gerekir. Yani Çoklu Evren, teorinin kendisi değil, kanıtlanmış bir teorinin "yan ürünü"dür.
Tartışmanın bir diğer boyutu ise "İnce Ayar" (Fine-Tuning) problemidir. Evrenimizdeki fiziksel sabitler (örneğin yer çekimi kuvveti veya atomların bağ enerjisi) yaşamın oluşması için o kadar hassas ayarlanmıştır ki, bu sayılarda milyarda bir oranında bir sapma olsaydı ne yıldızlar ne de biz var olabilirdik. Bilim insanları bu mucizevi dengenin iki açıklaması olabileceğini söylerler: Ya bu bir tesadüftür (ki bu düşük bir ihtimaldir) ya da milyarlarca farklı fizik kuralına sahip milyarlarca evren vardır ve biz, şans eseri yaşamın mümkün olduğu bir tanesinde yaşıyoruzdur. Bu bağlamda Çoklu Evren, evrenin neden "yaşam dostu" olduğunu açıklayan en mantıklı bilimsel modellerden biri haline gelir.
Eleştiren kesim ise, bilimin gözlemlenemeyen alanlara kaymasının "metafizik" tehlikesi taşıdığını vurguluyor. Eğer bir şeyi gözlemleyemiyor ve ölçemiyorsak, o şeyin varlığına dair her türlü iddia bilimin sınırlarını zorlar. "Her şeyin mümkün olduğu bir teori, aslında hiçbir şeyi açıklamaz" diyen fizikçiler, Çoklu Evren'in bilimsel bir cevaptan ziyade, açıklayamadığımız sorular için bir "kaçış yolu" olduğunu iddia ediyorlar. Bu görüşe göre, başka evrenleri kanıtlayamamak, fizik bilimini bir nevi felsefeye dönüştürme riski taşımaktadır.