Andromeda Galaksisi, Dünya’ya en yakın büyük sarmal galaksi olup gökyüzünde çıplak gözle görülebilen en uzak gök cismidir. Astronomide M31 (Messier 31) olarak adlandırılır ve yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunur. Adını, mitolojideki Andromeda takımyıldızından almıştır.
Andromeda, sarmal galaksi türündedir ve Samanyolu’na hem yapısal hem de boyut açısından oldukça benzer. Yaklaşık 220.000 ışık yılı çapıyla Samanyolu’ndan biraz daha büyüktür ve içinde 1 trilyona yakın yıldız barındırdığı tahmin edilmektedir. Merkezinde yoğun bir yıldız çekirdeği ve bu çekirdekten dışarı doğru uzanan belirgin sarmal kollar yer alır.
Galaksinin merkezinde, kütlesi Güneş’in yaklaşık 100–200 milyon katı olan süper kütleli bir kara delik bulunmaktadır. Bu kara delik, Andromeda’nın iç dinamiklerini ve yıldız hareketlerini önemli ölçüde etkiler. Galaksi, geniş gaz ve toz bulutları sayesinde aktif yıldız oluşum bölgelerine sahiptir.
Andromeda Galaksisi, Yerel Grup (Local Group) adı verilen galaksi kümesinin en büyük üyesidir. Samanyolu, Üçgen Galaksisi (M33) ve birçok cüce galaksiyle birlikte bu grubu oluşturur. Andromeda, Samanyolu’na doğru yaklaşık 110 km/s hızla yaklaşmaktadır ve yapılan hesaplamalara göre yaklaşık 4 milyar yıl sonra iki galaksinin çarpışarak birleşmesi beklenmektedir.
Bu birleşme, gezegenleri yok eden ani bir çarpışma değil; milyarlarca yıl sürecek yavaş bir süreç olacaktır. Sonuçta ortaya, genellikle “Milkomeda” olarak adlandırılan dev eliptik bir galaksi çıkması öngörülmektedir.
Andromeda Galaksisi, evrenin yapısını, galaksilerin evrimini ve gelecekte Samanyolu’nun nasıl bir kaderle karşılaşacağını anlamamız açısından büyük önem taşır. Astronomlar için Andromeda, hem bir laboratuvar hem de kozmik geleceğimizin bir ön izlemesidir.
