Büyük Patlama, evrenin yaklaşık 13,8 milyar yıl önce son derece sıcak ve yoğun bir hâlden genişlemeye başlamasını açıklayan bilimsel kozmoloji kuramıdır. Adının aksine, Büyük Patlama bir uzay noktasında gerçekleşen klasik bir patlama değil; uzayın kendisinin her yönde genişlemesi ile başlayan bir süreçtir.
Evrenin ilk anlarında sıcaklık ve enerji inanılmaz derecede yüksekti. Zaman ilerledikçe evren soğudu, temel parçacıklar oluştu ve bunlar birleşerek protonlar, nötronlar ve elektronları meydana getirdi. İlk birkaç dakika içinde hidrojen ve helyum gibi hafif elementler oluştu. Yüz binlerce yıl sonra atomlar kararlı hâle geldi ve ışık serbestçe yayılabilir duruma geldi. Bu dönemin kalıntısı bugün Kozmik Mikrodalga Arka Plan Işıması olarak gözlemlenmektedir.
Milyonlarca yıl boyunca evren, gaz bulutlarıyla dolu karanlık bir hâlde kaldı. Kütleçekimin etkisiyle bu gazlar yoğunlaştı ve ilk yıldızlar ile galaksiler oluşmaya başladı. Zamanla galaksiler büyüdü, birleşti ve günümüzde gözlemlediğimiz büyük ölçekli evren yapısı ortaya çıktı.
Büyük Patlama kuramı, üç temel gözlemsel kanıta dayanır:
Galaksilerin birbirinden uzaklaşması (evrenin genişlemesi),
Kozmik Mikrodalga Arka Plan Işıması,
Hafif elementlerin bolluk oranları (hidrojen ve helyum).
Günümüzde evren hâlâ genişlemektedir ve bu genişlemenin karanlık enerji adı verilen gizemli bir etkiyle hızlandığı düşünülmektedir. Büyük Patlama kuramı, evrenin başlangıcını ve evrimini açıklamakla kalmaz; aynı zamanda evrenin geleceğine dair bilimsel öngörüler yapmamıza da olanak tanır.
